En toch was het georganiseerd ...

Een aantal keer per jaar is er in de kerk waar ik naartoe ga een gezamenlijke dienst tussen de Dinka sprekende gemeente, het Arabisch sprekende gedeelte van de gemeente en het Engelstalige deel. Het is een van de hoogtepunten van het kerkelijk jaar en er komen honderden mensen op af. Er worden ook speciale gasten uitgenodigd en er is een programma.

Er is een speciale commissie die alles tot in de fijnste bijzonderheden heeft geregeld. Zo zijn er leden die de gasten een stoel aanwijzen, een voorzanger, twee tromspelers, de geluidsingenieur, de voorlezer, een uitgenodigde hooggeplaatste ambtenaar en ga zo maar door. Volgens het programma beginnen de verrichtingen om 8:30 uur, maar uit ervaring weet ik dat een aangegeven tijdstip – in dit geval 8:30 uur - meer gezien moet worden als een aantal cijfers die een niet na te komen tijd aangeven maar die wel als indicatie gebruikt kunnen worden voor een mogelijke starttijd. Dit kan dan wisselen tussen 10 tot 30 minuten na de aangegeven tijd, alhoewel een uur later ook niet ongebruikelijk is. Ik arriveer dus om 8:30 uur, maar er zijn nog maar weinig mensen aanwezig. Degene die de stoelen aan moeten wijzen zijn er nog niet en er is nog keus genoeg voor een schaduwplek met uitzicht op het podium. Om 8.50 uur begint het al wat drukker te worden en de voorzanger geeft een lied op. Het gaat een beetje bibberig, want er zijn nog niet zoveel mensen en die er zijn zitten nog een beetje wakker te worden en zijn overduidelijk niet in een vroege-morgen-zang-stemming. Maar goed, het staat op het programma dus moet er gezongen worden. Ik merk dat de voorzanger door zijn zang heen steeds aan het omkijken is, maar waarnaar? Dan merk ik het. De tromspelers en de trommen zijn er niet terwijl het toch op het programma staat. Gelukkig zijn er onvoldoende programma's, dus niet iedereen weet dat de twee drummers nog niet gearriveerd zijn.

Als de voorzang afgelopen is, begint de dienst. De voorganger staat heel hard te roepen om zich hoorbaar te maken. De geluidsingenieur is er namelijk nog niet, dus ook de microfoon en luidsprekers zijn in geen velden of wegen te bekennen. Even na negenen komt een raksha aangereden – een soort scooter met laadbak - met daarop de klanktoerusting. Onder het voorlezen van de wet, wordt de toerusting op zijn plaats gezet en als we met de eerste Bijbellezing bezig zijn, wordt de toerusting getest maar er is geen klank. Nog steeds onder het lezen van de eerste Bijbellezing komen ze tot de conclusie dat de generator nog niet aanstaat. Tijdens de tweede Bijbellezing wordt het geronk van de generator hoorbaar en is er een overduidelijke 1-2-3 door de luidsprekers te horen. De klankingenieur zakt zichtbaar tevreden terug in zijn stoel. Alles loopt gesmeerd vanmorgen, want de preek kan beginnen met een functionerende klanktoerusting. Maar al snel is er verwarring. De generator begint raar te doen en als generatorkenner besef ik wat er gaande is. Diesel vergeten. Nog een paar woorden en het wordt stil. De prediker loopt naar voren en gaat gewoon door, maar nu met verheven stem zonder kansel in de warme Afrika-zon. De geluidsingenieur houdt een spoedberaad met zijn collegae en ze gaan er vandoor in de raksha. Als de raksha terugkomt is er weer diesel. Het is nu bijna 10:00 uur en de voorganger is aan zijn tweede punt begonnen. De generator wordt gestart en we hebben weer klank. De voorganger knikt dankbaar naar de geluidsingenieur die tevreden wegzakt in zijn stoel en de voorganger gaat weer achter zijn kansel verder met punt drie.

Na het amen van de preek is het tijd voor een toespraak van een bisschop uit Rumbek die een belangrijke boodschap heeft voor de gemeente van Wau. Het is nu even na 11:00 uur. De getallen zijn nu aangegroeid, de tromspelers zitten met trom gereed om te beginnen, zou het nog nodig zijn. Het is niet te geloven maar de bisschop uit Rumbek is nog maar net begonnen aan zijn belangrijke boodschap of het begint. Ik hoor het duidelijk. De generator begint raar te doen. De motor begint wat sneller te lopen en daarna weer wat langzamer. Ik weet het zeker: de diesel is op. Nog een laatste paar belangrijke woorden van de bisschop zijn door de luidsprekers hoorbaar en dan wordt het stil. En weer hetzelfde, maar ook niet helemaal hetzelfde. De bisschop loopt naar voren en begint luid te praten zonder kansel in de Afrika-zon. Maar volgens mij horen de meesten het niet meer. Het verschil met de vorige keer ligt hem in de geluidsingenieur. De geluidsingenieur heeft overduidelijk geen plan c. Hij heeft het opgegeven. Hij kijkt wat belangeloos om zich heen en haalt zijn schouders op. Geen beraad en geen raksha die wegrijdt.

Er volgen nog een aantal traditionele dansen en de tromspelers zijn in hun element. De hooggeplaatste van de regering die een woord moet spreken wordt gevraagd naar voren te komen en we maken ons op voor een laatste toespraak. Het wordt stil als we merken dat er niemand naar voren komt. Er wordt weer geroepen of hij er is maar… helaas.

Om 13:00 uur is het afgelopen en loop ik met een grote schaar aan mensen opgelucht naar de auto.

Dank- en gebedspunten:- We hebben op 9 juli met alle collegae, nu al 38, Onafhankelijkheidsdag gevierd. Ten spijten van weinig ontwikkeling in Wau is er veel dankbaarheid dat Zuid-Soedan vrij is van de onderdrukker. Het was een mooie dag. We hebben gezongen en gebeden en gedankt voor het werk, want we merken dat het werk gezegend wordt.
- We hebben en recordjaar wat regen betreft. Het is erg vroeg gaan regenen en het regent nog steeds. Het is ook koeler dan normaal en dat is ook fijn.
- Ons “EU proposal” voor een “Food security project” is goedgekeurd en we zijn druk bezig met het opstarten van dit project.
- We hebben zover dit jaar al 180 studenten les kunnen geven in een aantal cursussen en negen groepen zijn met kleine microbedrijfjes gestart.

De nachtwacht van Wau

Ongeveer twee maanden geleden om 02:00 uur stond Waran, de Dorcas-nachtwacht, bij mijn raam om advies te vragen en aan zijn fluisterstem kon ik horen dat het dringend was. Er was namelijk een aantal gewapende mannen bezig om de generator ongevraagd te verwijderen. Het advies was duidelijk: “wegkruipen en je niet laten zien of horen totdat ze weg zijn…..” Ik heb hem een hele poos niet meer gehoord of gezien ,dus was hij het overduidelijk en roerend met mijn advies eens. Wel jammer van die generator, want het was een goeie die niet meer geleverd kan worden.

Het is nog geen twee dagen later als tien politieagenten de Dorcas-compound binnen stromen en zich thuis maken onder de met rietgedekte afdak en aandringen op een gesprek. Ze bieden aan dat er iedere dag twee professionele politieagenten zich om stipt 17:00 uur melden met de opdracht om binnen onze compound te patrouilleren, surveilleren en rapporteren. Voor hun professionele diensten vragen ze niet veel. Alleen maar iedere avond een maaltijd, door de nacht thee met suiker, een bed in een beschutte ruimte, een klamboe, een matras, een zaklantaarn, een pen en papier en stoel. Ze blijven de hele nacht wakker en melden zich iedere morgen om stipt 07:00 uur af. Ook graag nog een maandelijkse bedrag per agent aan de politie overmaken en nog een vergoeding aan de agenten zelf. Spijt zullen we niet krijgen want het zijn echte superagenten. Terwijl ik nog aan het wikken en wegen ben, valt het besluit bij de agenten, wordt er druk handen geschud, schouderklopjes uitgedeeld en word ik er weer van verzekerd geen spijt te zullen krijgen.

De eerste avond na het besluit gevallen is en alle documenten ondertekend zijn, verwacht ik zoals afgesproken de agenten om 17:00 uur. Maar… het wordt 18:00 uur en ook 19:00 uur en geen agenten. Maar dan… om stiptelijk 19:13 uur is er gerammel aan de deur. Ik doe open en ietwat verbijsterd probeer ik de loop van een AK47 die op mij gericht is, weg te duwen. Het geweer ligt namelijk op de schouder van de agent met de loop naar voren. De agent merkt niets van mijn pogingen om de loop te ontduiken, sloft naar binnen in een gekreukeld uniform waarvan sommige knopen open staan en hij gaat languit in een stoel hangen. Hij kucht, pakt een sigaret en gooit het lege doosje in de tuin en wil eten. De andere agent heeft besloten om die avond niet te komen want hij had thuis nog wat te doen.

Ik ga de volgende dag naar het politiehoofdkwartier om toch even door te praten met de kolonel. Die is er niet. Dan maar de directeur die er ook niet is. Dan op naar het kantoor van de adjunctdirecteur - hij was er wel maar geen idee waar hij nu is. Voorzichtig doe ik nog een laatste deur open in een ultieme poging mijn verhaal kwijt te kunnen, en het tafereel dat zich voor mij ontvouwt is adembenemend en eigenlijk niet te geloven maar echt waar. Er zitten vier mannen in het vertrek. Een majoor, een kapitein, een luitenant en een tweede luitenant. De majoor ligt met zijn hoofd op de tafel te snurken, de kapitein zit een stripverhaal te lezen, de luitenant zit achter een leeg bureau niets ziende voor zich uit te staren en de tweede luitenant ligt te slapen in een stoel. Of ik morgen terug wil komen.

Als ik weer buiten sta en de bijkans veertig andere agenten zie zitten en liggen onder de mangoboom, die gelukkig voldoende schaduw biedt aan de agenten van Wau, besef ik dat dit voor mij een alledaagse tafereel geworden is. Bij bijna ieder ministerie waar ik kom zitten de ambtenaren onder de bomen. Zoals de minister bij het laatste overleg wist te vertellen aan alle aanwezigen die niet voor de regering werken: jullie denken dat ze lui zijn en niet willen werken, maar het komt omdat we geen auto’s, geen laptops, geen kantoren en geen gebouwen hebben. Wat gaan de internationale NGO’s daaraan doen? De Internationale NGO’s hebben de middelen dus kunnen wij er wat aan gaan doen. Tja….

De onmogelijke administratieve weg van een nieuwe auto naar Wau

Even een bondige samenvatting

Op 12 augustus 2011 neem ik in Juba in het kantoor van de Directeur generaal van de South Sudan Relief and Rehabilitation Commission (SSRRC) het registratie document van Dorcas in Zuid Soedan persoonlijk in ontvangst. Het had een beetje weg een overwinningsgevoel. Dorcas was onder de eerste Internationale organisaties die een dergelijk certificaat ontving in het nieuwe land. De nieuwe auto kon nu snel op basis van dit document naar Wau komen.

Ik moest even van de Directeur generaal van de SSRRC naar de Ministry of Legal Affairs and Constitutional Development om een handtekening en dan kon ik direct door naar de Ministry of Finance om de belasting vrijstelling op de nieuwe auto te regelen en te ontvangen. Two days at the most, verzekerd hij.

Dus ging ik even naar de Ministry of Legal Affairs and Constitutional Development om de gewenste handtekening op te halen. De vriendelijke Directeur laat even zijn krant zakken, bekijkt de certificaat en weet het zeker. Mijn certificaat van de SSRRC is niet langer geldig, het is een nieuw land en de wetgeving is veranderd en ik moet een nieuwe registratie procedure aanvragen bij de Ministry of Legal Affairs and Constitutional Development. En graag via een advocaat. Toevallig heeft zijn assistent een adres van eentje die weet hoe het moet. De verwilderde uitdrukking in mijn ogen en bijna sprakeloosheid maakt geen indruk.

De advocaat is het roerend met de Directeur eens. Hij als advocaat kent de procedure als geen ander en ik heb geluk gehad dat ik hem mocht treffen en dat hij bereid is de zaak op hem te nemen. Hij geeft me een “to do” lijst bijna zolang als mijn arm en ik mag beginnen. Uiteindelijk zijn alle documenten in orde en de advocaat neemt ze in ontvangst. Maar dan: ietwat triomfantelijk en uit de hoogte wordt ik verzocht aan te tonen dat alle handtekeningen op de documenten origineel zijn en daadwerkelijk door de schrijver zijn ondertekend. What? You mean….? En graag de oorspronkelijke constitutie van Dorcas in het Nederlands en in het Engels. Weer oponthoud.

Na een tweede stel documenten en een duidelijk telefoon gesprek met de Nederlandse Ambassade te Juba is het dan zover. De advocaat laat weten dat hij de documenten kan bezorgen aan de Ministry of Legal Affairs and Constitutional Development. De weken gaan traag voorbij en de advocaat belooft iedere week dat het volgende week in orde is. Eind februari 2012 is het dan zover. We hebben de registratie document van de Ministry of Legal Affairs en Constitutional Development in bezit.

Ik begeef me nu naar de Ministry of Finance in Juba en ignoreer een stemmetje in mijn achterhoofd dat aangeeft te twijfelen of dit wel goed zal komen. Ik wordt bij aankomst naar de dames in de keuken verwezen want die weten hoe het moet. De keuken? Ja, het gebouw is te klein voor alle ambtenaren en ze geloven aan optimale ruimte benutting. De dames zitten beiden achter het aanrecht die vol staat met dossiers. Dossiers op de koelkast en dossiers in de keukenkasten. Ik mag geen foto maken van deze toch wel unieke kantoorruimte. De dame achter de keukentafel legt uit dat er geen formulier is die ik in kan vullen en dat het aan mij is om de juiste gegevens aan te reiken. Welke gegevens dan? Dat ligt ook aan mij. En ik begin te verzamelen en het wordt een indrukwekkende stapel aan papier. Ik krijg een referentie nummer en 5 dagen later is het in orde en kan ik het bewijs op komen halen. De vurig begeerde belasting vrijstellings document ligt klaar om opgehaald te worden.

Maar een aantal dagen later bij het ophalen van het vrijwaringdocument gebeurt het: Vanwege de dreigende oorlog en de olie kranen die dicht zitten zijn alle belasting vrijwaringen ingetrokken. Ook die van Dorcas. Het is teveel en ik maak me gemakkelijk in een van de stoelen van de office manager van de deputy Minister of Finance. Mijn zit begint om 12uur en duurt tot 17uur. Ik mag een commissie toespreken en mijn verhaal vertellen. En het werkt. De commissie geeft de Minister van Financiën de opdracht de belasting vrijwaring aan Dorcas toe te staan.

De nieuwe Toyota land cruiser stond vanaf december 2011 in Kampala Uganda te wachten en kon nu naar Wau. Een Pastoor meld zich die naar Kampala moet. Hij zal graag de auto ophalen en weer bezorgen en hij weet hoe het moet. Hij heeft het al vaker gedaan. Voor beide van ons een uitkomst en het kan geen toeval zijn. Het is voor hem een rit van 1600 kilometer en we bellen en mailen en ik plaats geld over voor diesel en tolgeld en na een week vol spanning is de Pastoor gearriveerd, in de nieuwe Land Cruiser.

Gebed en dankpunten

- Het regent heerlijk in Zuid-Soedan en Wau en de vroege regens worden als een zegen ervaren.

- Het wordt wat minder spannend als ik dit schrijf en het lijkt er op dat de onderhandelingen gaan beginnen.

- We ervaren Gods zegen in wat we hier als team bereiken en afgelopen week hebben weer 77 trainees een certificaat opgehaald.